Mama heeft een aantal dagen in het ziekenhuis in Goes moeten verblijven, papa was alleen thuis. Ik had vakantie, dus ik ben de hele vakantie gebleven. Mama mocht na 2 of 3 dagen naar een revalidatieafdeling van een verzorgingstehuis. Dat was heel fijn, want ze hadden daar erg veel ervaring in deze dingen. Voor papa ook fijn, want nu kon hij zelfstandig naar mama met de bus.
Totdat papa een keer goed was gevallen toen hij onderweg was naar de bus. Hij viel wel vaker, maar nu was het behoorlijk ernstig. Gelukkig hebben omstanders hem toen weer overeind geholpen en is hij in het verzorgingstehuis weer een beetje opgelapt. Maar de schrik zat er goed in bij ons. Mijn broers en schoonzussen reden om beurten om pa heen en weer te brengen zodat hij elke dag bij mama kon zijn. Heel lief en ook noodzakelijk, maar pa had het er moeilijk mee. Hij wilde eigenlijk geen hulp vragen en hij wilde het niet nodig hebben, maar nu werd hij wel gedwongen.
Ma knapte steeds een beetje meer op, ze was het beste in rolstoelrijden, ze leerde lopen op een nieuwe manier, leerde praten en ook weer voor zichzelf zorgen. Een aantal dingen kon ze niet meer leren omdat haar rechterkant verlamd was geraakt. De weken voordat ze naar huis kwam, werd er in huis flink gewerkt zodat ze ook veilig door het huis heen kon. De drempels kregen een bruggetje, bij de voordeur kwam er een loopplank, er werd een traplift geplaatst... Begin januari 2017 kon ze naar huis. Wat waren we blij dat pa en ma weer bij elkaar konden zijn! Papa wilde persé een kerstboom in de kamer omdat mama dat zo gezellig vond. Wat waren ze blij, papa en mama!
Maar daarna begon de ellende eigenlijk pas echt. Ma was durfde niet naar buiten, pa durfde ma niet alleen te laten, ma zat alleen maar op pa te letten en pa zat de hele dag puzzels te maken of tv te kijken. Door alle gebeurtenissen van de afgelopen maanden raakte pa nog meer in de war, vergat dingen en haalde dingen door elkaar. Ma was nog heel scherp van geest, maar kon niet zo goed en duidelijk meer praten. En dan was pa ook best overheersend, dus denderde hij weleens over ma heen als ze ook eens iets wilde zeggen.
Ik ging in het begin elk ander weekend naar hen toe en bleef dan van vrijdagavond tot zondagavond, maar dat brak me op een gegeven moment op. Ik had geen tijd meer om me op te laden, want als ik het andere weekend thuis was, dan lag er een hoop werk op me te wachten, zeker op het einde, want het stapelde zich ook behoorlijk op. Vaak moest ik dingen van de kinderen missen omdat ik bij mijn ouders was. Ik trok dat gewoon niet meer. Dus toen ma thuis kwam heb ik afgesproken dat ik ongeveer elke 4 weken zou komen. Die weekenden bij mijn ouders, observeerde ik vooral. In het begin regelde ik ook heel veel. Telefoontjes plegen naar allerlei instanties om de zaken zo goed mogelijk geregeld te krijgen, planning van zaken etc. Maar na verloop van tijd was ik vooral bezig met mijn ouders uit hun schulp te halen. Als ik dan aankwam zei ik meteen: Morgen gaan we een rondje naar de brievenbus en naar het winkelcentrum en zondag gaan we naar de Albert Heijn! Nou, dan begonnen ze al meteen te mopperen, maar ik stond er dan wel op dat ze toch mee gingen. En uiteindelijk genoten ze er allebei van. Als we dan thuiskwamen waren ze voldaan! Op een keer dat ik er was, wilde ma zelf de tuin in. Ik moest haar wel helpen, want alleen kon ze dat nog niet. Maar ik zag haar genieten! Wat een heerlijk gezicht was dat zeg!
Als ik er was, dan zeiden we de hulp voor 's avonds af, want dan legde ik mijn moeder zelf wel in bed. En op zaterdag- en zondagmiddag zeiden we ze ook af, want dan waren we vrij om weg te gaan. In de ochtend liet ik hen wel komen, maar ma had vaak het geduld niet om in bed te blijven liggen, dus hielp ik haar met het wassen en aankleden. En dan ging ze alvast naar beneden. De verzorgster hoefde dan alleen nog maar de medicijnen na te kijken en klaar te leggen voor de dag.
En omdat mama al vroeg naar bed ging, waren de avonden voor papa en mij. Hele gesprekken hadden we dan. Over van alles en nog wat, maar vooral over vroeger. Over zijn kindertijd, de oorlog, over oma, zijn broertje, zijn tante, Vlissingen, Indonesië. "Stap toch gewoon op dat vliegtuig en ga kijken hoe het daar is in Indonesië!" zei hij dan. Hij werd er een beetje boos om dat ik niet durf te vliegen. Soms zei hij het zo boos, dat ik het bijna durfde...
We spraken ook veel over mijn kinderen. Wat was hij trots op hen, hij wilde alles van ze weten. Hoe het op school ging, met welke vrienden ze omgingen, over hun werk en clubjes, hij was trots over hoe ze hun talenten benutten. Als we eenmaal over de kinderen begonnen, dan raakte hij niet uitgevraagd en uitgepraat.
Vlak na zijn verjaardag liep papa buiten met zijn wandelstok. Maar omdat hij niet zo goed meer ziet, had hij een stoeprand gemist. Hij viel met zijn been precies op stoeprand of op zijn wandelstok. Dat is nog steeds niet duidelijk. Hierbij had hij waarschijnlijk een slagader geraakt, wat een enorme interne bloeding tot gevolg had. Zeker in combinatie met zijn bloedverdunners. Het been werd steeds blauwer en maandagochtend werd er een grote harde schijf onder de huid ontdekt. De huisarts kwam kijken en heeft hem meteen met de ambulance naar het ziekenhuis gestuurd. In het ziekenhuis kreeg hij meteen bloedverdikkers.
Ma bleef alleen achter, maar die vond het juist wel fijn om even alleen te zijn. Natuurlijk ging ze met de hulp van de broers en schoonzussen wel op visite bij pa, maar voor de rest vermaakte ze zich wel thuis. Dinsdagmiddag werd pa geopereerd. Hij kon zich er helemaal niks van herinneren. Hij had nog wel wat pijn, maar minder dan daarvoor. Woensdagmiddag mocht hij alweer naar huis. En hoewel we dat allemaal wel een beetje snel vonden, waren we er ook blij mee, omdat het voor ons meteen minder gedoe was. Mijn nicht is tegen de avond nog even langs gegaan met heel veel fruit en heeft nog lekker in de tuin gezeten met mama. Vrolijk babbelend, terwijl papa nogal aanwezig was volgens mijn nicht.
Die nachts bleek papa zich misselijk, draaierig en beroerd te voelen. Beroerd genoeg om op de alarmknop te drukken van de thuiszorg. Er is toen meteen iemand gekomen en die trof hem aan terwijl hij allemaal aan het overgeven was. Ze had overlegd met de huisartsenpost (HAP), en die zeiden dat het een nawerking van de narcose was. Als hij de volgende ochtend nog misselijk zou zijn, dan moest de huisarts even komen voor medicijnen tegen de misselijkheid. De volgende ochtend voelde papa zich nog steeds heel beroerd. Mijn zus is in de telefoon geklommen, en hield ons via WhatsApp op de hoogte. Ik zal de details besparen, want ze moest heel lang wachten voordat ze iemand aan de telefoon had, en daarna werd ze weer doorverwezen en toen moest ze weer terug naar het eerste telefoonnummer. Afijn, de huisarts kwam (na een uur) 'meteen'. We haalden allemaal opgelucht adem... Papa had morfine ingenomen tegen de pijn, dat kon ook een oorzaak zijn van de misselijkheid. Daar is onmiddellijk mee gestopt. 's Morgens had hij niet meer overgegeven. Een goed teken. Tegen de avond is de huisarts teruggegaan om nog eens te kijken hoe het met papa ging. Papa was weer aan het overgeven en de huisarts was bang dat hij in het ziekenhuis het norovirus had opgelopen. Hij heeft meteen de ambulance gebeld en papa werd weer terug naar het ziekenhuis gebracht. Toch weer enigszins paniek bij ons allemaal, want hoe was papa er dan aan toe, dat de huisarts hem zonder pardon weer naar het ziekenhuis terug had gestuurd? We wachtten in spanning af. Pas laat in de avond krijgen we bericht dat pa een herseninfarct heeft gehad door de tijdelijke stop van de bloedverdunners. Hij heeft een ernstige afasie, is incontinent en heeft krachtverlies in zijn rechterarm.
Meteen zitten we weer met zijn allen tegen het plafond van de schrik. We zijn bang dat we afscheid moeten gaan nemen van hem en zijn voorbereid om elke minuut van de dag naar Vlissingen te moeten reizen. Die nacht is hij gelukkig goed doorgekomen.
De dagen die volgen in het ziekenhuis zijn afwisselend. Net als we weer wat goed nieuws krijgen, krijgen we meteen weer minder goed nieuws. Reageert hij goed op een medicijn, krijgt hij een ander probleem. Zo heeft hij epileptische aanvallen gehad, verslikte hij zich continue, had hij hele dagen de hik, kreeg hij een longontsteking, trok hij steeds het buisje voor de sondevoeding uit zijn neus. De eerste keer dat we op visite gingen schrokken we heel erg van hoe hij eruit zag. Een schaduw van de man die hij was. Na een maand was hij stabiel genoeg en mocht hij naar hetzelfde verzorgingshuis in Vlissingen, waar mama ook had gewoond.
Eenmaal daar bleef hij het slangetje voor de sondevoeding uit zijn neus trekken. Gevolg was dat hij terug naar het ziekenhuis moest voor een stoma. Wat was ik zenuwachtig, want als ze nu opnieuw zijn bloedverdunners zouden stoppen lag het gevaar voor een nieuwe infarct om de hoek. Zus heeft toen nauw contact gehad met het ziekenhuis en gelukkig is alles toen goed gegaan. Papa weet er niks meer van, is alles vergeten. Ik denk dat hij in deze periode regelmatig zijn bewustzijn 'uit' heeft gezet om te kunnen overleven. Zo lijkt het in ieder geval.
In deze periode ben ik elke 3 weken naar mijn ouders gegaan voor een heel weekend. In de vakanties kon ik wat langer. Ik sliep dan bij mijn moeder en hield haar gezelschap. Ik verbaasde me over hoe goed ze voor zichzelf kon zorgen en hoe sterk ze was. Ze kookte, waste af en trok haar eigen plan. Elke dag gingen we naar pa met het taxibusje of met mijn broers of schoonzussen. Soms reed er een buurman. Mama praatte niet zoveel, was meer praktisch bezig. Ik verzorgde haar zoals ik deed toen pa nog thuis was, maar ma sliep erg weinig en bleef dus ook afvallen. Ik ben toen ook echt leuke dingen gaan regelen om met haar te gaan doen. Op visite gaan bij familie of bij de buren. Echt even wat anders dan de sleur en de nare gedachten. Dat heeft wel wat geholpen. Ze sliep in ieder geval weer, al waren het korte nachten.
Toen pa een paar maanden in het verzorgingshuis had gewoond, werd wel duidelijk dat papa nooit naar huis zou kunnen. Een erg emotionele tijd brak aan, want wat zou dat betekenen voor hen? Papa in een verpleeghuis en mama thuis? Kon papa echt niet nog meer opknappen zodat hij naar huis kon komen? Moesten ze met zijn tweeën ergens anders gaan wonen?
Uiteindelijk kwam er een tweepersoonskamer vrij waar papa en mama samen konden intrekken in Scheldehof. Dit was voor een periode van 2 maanden. Daarna zouden ze naar het nieuwe Scheldekwartier verhuizen waarin de Scheldehof haar eigen plekje zou krijgen. Het mooie was dat het Scheldekwartier gebouwd werd in de plaatwerkerij van De Schelde. De plaats waar papa zijn hele leven heeft gewerkt en waar zijn hart lag.
We gingen regelmatig even kijken, liepen dan ook even door de stad, of duwden de rolstoelen omhoog, de Boulevard op. Op die manier raakten ze er gewend aan en keken ze uit naar de laatste verhuizing. Begin december was het zover. Als één van de eerste bezoekers kwamen ze er te wonen. Wat een mooie plek om te wonen! Heel snel vonden ze er hun draai en leerden ze nieuwe mensen kennen. Door de verpleging en verzorging werden ze betrokken bij allerlei activiteiten en konden ze weer een beetje gelukkig worden.
De gezondheid van papa blijft fragiel, af en toe heeft hij een kleine tia en dan zitten we weer even tegen het plafond. Met mama's gezondheid gaat het goed, hoewel ze echt heel bang is om papa's gezondheid. In grote lijnen gaat het goed met ze.
Er zijn veel voordelen aan dit nieuwe huis. Ze zitten midden in de stad en het huis bruist van de energie. Er is een geweldig uitzicht op het Dokje van Perry en je kijkt een heel eind de stad in.
Toch is er nog de pijn van het afscheid nemen van het oude huis, dat nu leeg staat en steeds leger wordt. Veel spullen hebben een nieuwe eigenaar gekregen, een aantal dingen zijn ook gewoon weggegooid of afgevoerd. Een hoop moet nog uitgezocht worden voordat er iets mee gedaan kan worden. Het huis ligt nog vol met duizenden herinneringen... Papa en mama zijn nooit meer terug geweest naar het huis nadat ze in Scheldehof zijn gaan wonen, te pijnlijk.
Ze zijn nu zover dat ze zeggen dat we het wel mogen verkopen, maar daar wachten we nog even mee. Het is fiscaal niet gunstig om dat nu te doen.
Maar misschien zijn wij er zelf ook nog niet klaar voor...
30-5-2017 De blaar is weggesneden. Papa heeft geen pijn meer
5-6-2017 Papa heeft een herseninfarct gehad en slaapt het grootste deel van de dag.
16-6-2017 Papa in het verzorgingstehuis op de afdeling revalidatie
14-5-2017 Mama, eindelijk weer in haar eigen tuintje
2-8-2017 Ze kunnen niet veel meer, maar hun liefde aan elkaar tonen is geen probleem
Oktober 2017 Papa en mama eindelijk weer samen op de bank ik hun tijdelijke woning op Scheldehof
November 2017 Als we samen gaan wandelen met pa en ma, kijken we hoe mooi ze straks gaan wonen
November 2017 Pa en ma voor hun nieuwe huis: Het nieuwe Scheldekwartier
Een eerste informatiemiddag in het Scheldekwartier. Pa en ma zijn erg onder de indruk
December 2017 en nieuw huis en er komt ook weer een nieuw jaar aan. De kerstboom wordt al opgetuigd.
Geen opmerkingen:
Een reactie posten